Người Hàn Quốc thật sự có thể làm việc 4 ngày một tuần không?

Tuần làm việc rút ngắn trở thành chủ đề tranh cử khi bầu cử tổng thống đột xuất cận kề.

Vào thứ Hai, Đảng Quyền lực Nhân dân (PPP) theo đường lối bảo thủ đã đề xuất mô hình tuần làm việc 4,5 ngày, trong khi Đảng Dân chủ Hàn Quốc (DPK) theo đường lối tự do cam kết sẽ triển khai lịch làm việc chỉ bốn ngày một tuần. Hồi tháng Hai, nghị sĩ Lee Jae-myung — ứng cử viên tổng thống hàng đầu của DPK — đã nêu vấn đề về tuần làm việc bốn ngày trong một bài phát biểu tại Quốc hội. 

“Những tiến bộ về năng suất do AI và công nghệ hiện đại mang lại phải được chuyển hóa thành việc giảm thời gian lao động,” ông nói, đồng thời lưu ý rằng Hàn Quốc xếp thứ năm trong số các quốc gia OECD về số giờ làm việc dài nhất. 

Theo thống kê năm 2022, người Hàn Quốc làm việc nhiều hơn trung bình các nước OECD 149 giờ mỗi năm, so với mức trung bình 1.752 giờ — tương đương hơn một tháng làm việc thêm. Vào thời điểm đó, các nghị sĩ PPP đã chỉ trích phát biểu của Lee, nhưng chỉ hai tháng sau, PPP lại trở thành đảng bảo thủ đầu tiên đề xuất ý tưởng tương tự. Vào thứ Hai, nghị sĩ Kwon Young-se, quyền lãnh đạo của PPP, tuyên bố rằng đảng sẽ đưa kế hoạch triển khai tuần làm việc 4,5 ngày vào cương lĩnh tranh cử tổng thống. 

Ông đề xuất một mô hình trong đó người lao động làm việc 9 tiếng mỗi ngày từ thứ Hai đến thứ Năm — gồm 8 giờ chính thức cộng thêm 1 giờ phụ trội — và 4 giờ vào thứ Sáu, gọi đây là một “giải pháp thực tế.” 

Sự khác biệt chính giữa hai đảng nằm ở cách tiếp cận về thời gian làm việc: DPK tập trung vào việc giảm tổng số giờ làm việc, trong khi PPP nhấn mạnh tính linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật hiện hành, vốn đang giới hạn tuần làm việc tối đa ở mức 52 giờ. Tại Hàn Quốc, tuần làm việc bốn ngày hiện chủ yếu được áp dụng tại một số công ty lớn, doanh nghiệp công nghệ, cơ quan công quyền và văn phòng chính phủ. Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp nhỏ và nhà thầu phụ, rào cản thực tiễn vẫn rất lớn. “Tuần làm việc rút ngắn thực sự khó thực hiện với chúng tôi,” một quan chức của Liên đoàn Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ Hàn Quốc chia sẻ  vào thứ Tư. “Chúng tôi đã thiếu lao động, và giảm giờ làm đồng nghĩa với việc ít ngày sản xuất hơn — mà khối lượng công việc thì không giảm. Công việc đó vẫn phải hoàn thành, thường là thông qua làm thêm giờ, khiến chi phí lao động tăng lên.” 

Các tập đoàn lớn cũng có mối lo tương tự. “Nếu chính sách này được áp dụng, các doanh nghiệp nhỏ có thể sẽ gặp khó khăn trong việc đáp ứng thời hạn giao hàng, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì hoạt động,” một quan chức thuộc một tập đoàn lớn chia sẻ với điều kiện giấu tên. Lee Jeong-hee, giám đốc điều hành của Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc — một trong hai tổ chức công đoàn lớn nhất cả nước — đồng tình với những lo ngại này. 

Trong khi các công ty lớn và khu vực công có thể cắt giảm giờ làm mà không giảm lương, ông chỉ ra rằng điều đó khó thực hiện hơn nhiều với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. “Chúng ta có thể nghĩ đến việc thí điểm tuần làm việc bốn ngày trước tiên trong các ngành lao động cường độ cao, có tỷ lệ nghỉ việc cao, như điều dưỡng bệnh viện,” ông nói. 

Các chuyên gia cho rằng điều quan trọng là xây dựng hệ thống cho phép sắp xếp giờ làm việc linh hoạt, vì mỗi ngành nghề có đặc thù riêng. “Việc áp đặt một số ngày làm việc cố định là chưa đúng trọng tâm. Câu hỏi chúng ta nên đặt ra là làm sao để nâng cao năng suất,” giáo sư xã hội học Lim Woon-taek tại Đại học Keimyung chia sẻ .

 Ông nói thêm rằng đất nước cần có quy định về việc làm thêm quá mức, đặc biệt với những nhân viên thường xuyên phải tăng ca. “Nhưng trong các ngành như dịch vụ hoặc nghiên cứu CNTT, việc cắt giảm giờ làm không phải là chiếc đũa thần. Điều chúng ta cần là một hệ thống giờ làm linh hoạt được thiết kế hợp lý,” ông nói. “Cuộc tranh luận về tuần làm việc ngắn hơn cứ tái diễn, vì từ lâu chúng ta đã dựa vào việc kéo dài giờ làm để nâng cao năng suất, thay vì tìm ra cách làm việc thông minh hơn.”